Phương pháp điều trị mụn trứng cá (P6)

Điều trị mụn trứng cá hiện nay

Điều trị toàn thân

Thuốc uống điều trị toàn thân là cần thiết khi mụn trứng cá kháng với điều trị tại chỗ hoặc nếu biểu hiện là tổn thương dạng cục hoặc để lại sẹo. Đây là lựa chọn ưu tiên trong điều trị các tổn thương viêm. Cũng có thể yêu cầu điều trị toàn thân để tránh ngượng nghịu xã hội và suy yếu tâm lý ở người bị mụn trứng cá. Điều trị toàn thân phổ biến nhất bao gồm isotretinoin, kháng sinh đường uống và các tác nhân nội tiết tố [12,50].

Retinoids

Isotretinoin là một retinoid toàn thân và dẫn xuất của vitamin A. Nó hiện đang được sử dụng như một phương pháp điều trị đầu tay cho mụn bọc hoặc viêm mụn nặng. Đây cũng là loại thuốc duy nhất được biết đến có khả năng ức chế mụn trứng cá trong thời gian dài [9,50]. Nó cũng có thể mang lại lợi ích cho những bệnh nhân bị mụn trứng cá từ nhẹ đến trung bình đã thể hiện khả năng kháng thuốc tại chỗ hoặc các thuốc uống khác trong quá khứ. Isotretinoin cũng được coi là phương pháp điều trị đầu tay trong mụn trứng cá nghiêm trọng ở mặt và thân, mụn gây sẹo và mụn trứng cá gây ra các biến chứng tâm lý [50].

acnotin 20 trị mụn
acnotin 20 trị mụn

Hiện nay, isotretinoin là loại thuốc duy nhất có tác dụng đối với cả bốn yếu tố gây bệnh của mụn trứng cá [6,51]. Isotretinoin gây ra sự biệt hóa của tuyến bã, làm giảm sản xuất bã nhờn sẽ dẫn đến thay đổi hệ sinh thái của hệ vi khuẩn ở da, cuối cùng làm giảm sự xâm nhập của P. acnes trong nang lông. Nó cũng gây ra sự bong tróc của các tế bào keratin [1,9,51,52]. Điều trị bằng isotretinoin thường diễn ra trong 16 – 24 tuần [24]. Cần phải theo dõi chặt chẽ những bệnh nhân sử dụng isotretinoin vì những tác dụng phụ có hại của nó [12].

Kháng sinh

Kháng sinh đường uống thường được chỉ định cho mụn trứng cá viêm từ trung bình đến nặng, mụn trứng cá cho thấy sự đề kháng với điều trị tại chỗ trước đó hoặc cho mụn trứng cá bao phủ một diện tích bề mặt lớn của cơ thể [33,50]. Mụn trứng cá thường được điều trị bằng kháng sinh đường uống như macrolide (erythromycin , clindamycin, azithromycin và roxithromycin), fluoroquinolones (levofloxacin), tetracycline (doxycycline, minocycline và lymecycline) và co-trimoxazole [13,51,53].

doxycyclin trị mụn
doxycyclin trị mụn

Các chất kháng sinh này ức chế sự phát triển của P. acnes và sự tổng hợp các chất trung gian gây viêm được giải phóng từ P. acnes. Sự thành công của việc điều trị bằng kháng sinh dựa trên khả năng của các tác nhân đến môi trường lipid của nang lông tuyến bã trong da, là khu vực khuẩn lạc P. acnes.

Tetracycline rất phổ biến vì chúng hiệu quả và rẻ tiền. Doxycycline và minocycline được ưa thích hơn vì chúng ít gây kích ứng đường tiêu hóa hơn, tan trong lipid hơn và xâm nhập vào nang lông hiệu quả hơn [13,50]. Nhóm tetracycline thể hiện cả hai đặc tính chống viêm cũng như kháng khuẩn. Ngoài ra, khả năng kháng P. acnes ít hơn đã được báo cáo với tetracycline so với macrolide [33].

Nghiên cứu về kháng sinh đường uống

Không có nhiều nghiên cứu được thực hiện để xác định hiệu quả của azithromycin trong điều trị mụn, trong khi clindamycin (tại chỗ) và erythromycin (tại chỗ và uống) đã được công nhận là phương pháp điều trị mụn trứng cá [33]. Erythromycin và clindamycin có ít hoạt tính chống viêm và hoạt động chủ yếu bằng cách giảm nồng độ P. acnes [33].

Clindamycin viên
Clindamycin viên

Vì các kháng sinh này được sử dụng lặp đi lặp lại với liều thấp trong thời gian dài [13] trong quá trình điều trị mụn trứng cá, sự tăng kháng thuốc đã phát triển theo thời gian dẫn đến việc sử dụng hạn chế các chất này [13,50]. Để giảm sự kháng thuốc và cải thiện hiệu quả, kháng sinh đường uống nên được kết hợp với benzoyl peroxide hoặc retinoids tại chỗ. Ngoài ra, thời gian điều trị không quá 12 tuần khi khả thi [6]. Cũng có ý kiến ​​cho rằng nếu bệnh nhân là ứng cử viên tốt để điều trị bằng isotretinoin, điều trị kháng sinh dài hạn không nên thực hiện [33].

Nội tiết

Các tuyến bã nhờn phụ thuộc androgen và do đó, tác dụng của androgen đối với tuyến bã nhờn có thể được điều trị bằng liệu pháp hormon [13]. Điều trị nội tiết tố có thể được sử dụng thay thế cho phụ nữ vị thành niên và người trưởng thành. Các hormone này được sử dụng phổ biến nhất dưới dạng viên thuốc tránh thai đường uống.

prostarin trị mụn
prostarin trị mụn

Các hormone tránh thai làm giảm sản xuất bã nhờn ban đầu do androgen. Nó làm tăng tổng hợp globulin gắn hormone sinh dục, từ đó làm giảm hoạt tính sinh học của testosterone tự do trong cơ thể phụ nữ. Mặc dù tất cả các biện pháp tránh thai có thể được sử dụng để điều trị mụn liên quan đến hormone, progestin thường được ưa thích hơn vì chúng không có hoạt tính androgen [50].

Thuốc tránh thai đường uống có thể được sử dụng một mình hoặc kết hợp với các liệu pháp khác để điều trị mụn trứng cá ở phụ nữ [54]. Thời gian điều trị mụn trứng cá bằng thuốc nội tiết tố kháng androgen phải ít nhất là trong 12 tháng. Đôi khi còn lâu hơn [51] vì tác dụng thuận lợi của các tác nhân nội tiết tố sẽ chỉ được nhìn thấy sau 3 – 6 tháng điều trị [6].

 Spironolactone là một loại thuốc thay thế cũng có thể được kết hợp với thuốc uống tránh thai trong điều trị mụn trứng cá liên quan đến hormone. Cơ chế của nó dựa trên thực tế rằng đây là một chất ức chế thụ thể androgen. Thuốc đặc biệt hiệu quả đối với những bệnh nhân bị mụn viêm [1,50].

Điều trị khác

Các phương pháp điều trị đường uống khác có thể được sử dụng như liệu pháp trị mụn bổ trợ bao gồm kẽm sulfat, ibuprofen (do tác dụng chống viêm của nó) và clofazimine [24,31].

Corticoid toàn thân có thể được sử dụng để điều trị ban đầu các biểu hiện viêm mụn trứng cá cấp tính (Acne Fulminans). Nó cũng có thể được sử dụng để kiểm soát tình trạng mụn trứng cá trầm trọng thêm khi điều trị bằng isotretinoin toàn thân [55]. Người ta đã khuyến cáo rằng mụn trứng cá thông thường viêm nặng, mụn trứng cá cấp tính và bệnh mủ da mặt (Pyoderma Faciale) được điều trị bằng thuốc uống prednisone (0,5 – 1 mg / kg mỗi ngày) trong thời gian 4 – 6 tuần, sau đó có thể giảm dần liều [31].

Nguồn NCBI

(Còn tiếp)

Mọi thắc mắc, đừng ngần ngại, hãy liên hệ trực tiếp với Dr Ngọc qua facebook https://www.facebook.com/caoxuan.ngoc hoặc qua youtube https://www.youtube.com/channel/UCYO8RPtaJnD2bxC8CZl1_PA/featured

Xem thêm:

Những hiểu biết về cách điều trị mụn trứng cá (P1)

Điều trị và ngăn ngừa nguyên nhân chủ yếu gây nên sẹo mụn

Liều thuốc trị mụn isotretinoin – liều lượng như thế nào mới đúng?

Nám và vết thâm sau mụn có thể chữa trị được? Phác đồ điều trị dành cho bạn

Một số lời khuyên của bác sĩ da liễu dành cho sẹo mụn